~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ // Διαδικτυακή έκδοση * με ειδήσεις * άρθρα για τον Ελληνισμό * υπεύθ. σύνταξης: Πάνος Σ. Αϊβαλής ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Επιμέλεια και ρεπορτάζ Σελίδας: Πάνος Σ. Αϊβαλής
ΚΑΛΗΜΕΡΑ ΕΛΛΑΔΑ

~~


....................."Η συμφιλίωση των πολιτισμών περνά μέσα από την οικουμενικότητα της Παιδείας"

........................................."Όπου και να ταξιδέψω η Ελλάδα με πληγώνει" Γιώργος Σεφέρης [1900-1971]

«Πολιτεία που δεν έχει σαν βάση της την παιδεία, είναι οικοδομή πάνω στην άμμο».

Αδαμάντιος Κοραής (1748 – 1833)

γιατρός και φιλόλογος, από τους πρωτεργάτες του νεοελληνικού διαφωτισμού.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Η ελληνική λογοτεχνία στην Τσεχία

Δευτέρα, 20 Νοεμβρίου 2017

Εφυγε για τη Χώρα των Αγγέλων, την 11η Νοεμβρίου 2017, ο τελευταίος γίγαντας των Ελληνοφώνων της Καλαβρίας Salvatore Seviglia

ΠΕΝΘΗ
Το grecanico ιδίωμα της Καλαβρίας ξεψύχησε
Εφυγε για τη Χώρα των Αγγέλων, την 11η Νοεμβρίου 2017, ο τελευταίος γίγαντας των Ελληνοφώνων της Καλαβρίας Salvatore Seviglia. 


Ο Salvatore γεννήθηκε πριν από 82 χρόνια στο Χωρίο του Ροχουδίου, χωριό καθαρώς ελληνόφωνο, από γονείς που μιλούσαν μόνον Ελληνικά. Στο ίδιο χωριό ζήτησε να ταφεί ο άρχοντας αυτός του Νέου Ροχουδίου. Οποιος επισκέφθηκε τα μέρη εκείνα είτε να μελετήσει είτε για τουρισμό ή περιέργεια, θα είχε την ευκαιρία να τον γνωρίσει και να μιλήσει μαζί του. 
Είχα την τύχη να τον γνωρίσω από το 1984. Εκτοτε έμενα στο σπίτι του και μοιραζόμουνα το ψωμί του κατά την διάρκεια των πολυετών μελετών μου για την γλώσσα, την κοινωνία, την ποίηση και την ιστορία των ανθρώπων αυτών, που διατήρησαν την ελληνική γλώσσα για χιλιετηρίδες. 
Η φιλοξενία του, συγκινητική· η αγωνία του να μην χαθεί η γλώσσα, συνεχής. Το ήξερε ότι πεθαίνοντας αυτός και ορισμένοι άλλοι εναπομείναντες γνώστες του ελληνικού ιδιώματος θα πέθαινε και η γλώσσα αυτή. Το εκδήλωναν με τα τραγούδια και τα ποιήματά τους: «Και εσού γλώσσα μου πεθαίνεις και μαζί σου πεθαίνει και η πσυχή μου», λέει ο ποιητής από το Γκαλιτσανό. 
Ετσι αυτό το θαύμα της διατήρησης της ελληνικής γλώσσας στα μέρη εκείνα από την εποχή του Β' αποικισμού των Ελλήνων κατά τον 4ον και 3ον αιώνα π.Χ., έσβησε οριστικά, δυστυχώς έτσι νομίζω. Οσοι ομιλούν σήμερα τα Ελληνικά, είναι Νέα Ελληνικά και δεν είναι του παλαιού, γνήσιου ιδιώματος, γνωστού ως Grecanico.
Ο γνήσιος, σπουδαίος Salvatore με τον οποίον και την γυναίκα του Antonia μιλούσαμε μέρες και νύχτες για τη ζωή των ανθρώπων αυτών, της οssia (= του δάσους), που απομονωμένοι χωρίς δρόμους, τηλεόραση και επικοινωνία ευλαβικά διατήρησαν την γλώσσα των προγόνων τους, χωρίς να έχουν συναίσθηση της ελληνικότητάς τους.
O Χριστός σταμάτησε στο Εμπολι, γράφει παραστατικά ο Carlo Levi και πράγματι οι άνθρωποι αυτοί του Νότου ξεχασμένοι από το ιταλικό και το ελληνικό κράτος, φτωχοί και απομονωμένοι για αιώνες ζούσαν διατηρώντες τις αναμνήσεις και τις παραδόσεις τους. 
Εγιναν βιαίως Καθολικοί από το 1540, όταν ο τελευταίος Ελληνας Επίσκοπος, ο Κύπριος Ιούλιος Σταυριανός, τους πρόδωσε και άκουσαν την λειτουργία των Θεοφανίων στα Λατινικά αντί της Ελληνικής. Εκτοτε έκλεισαν το Ναό της Θεοτόκου στην Bova και έγραψαν απ’ έξω Ο CRISTO MAS ASFIKE.
Eίναι ατελείωτη αλλά γοητευτική η μελέτη και η ιστορία των ανθρώπων αυτών. Τα δύο αδέλφια, ο Agostino και ο Salvatore Seviglia, έξυπνοι, πρόθυμοι, φιλόξενοι, φύλασσαν Θερμοπύλες, ήτοι εν μέσω τόσων βαρβαρικών γλωσσών και γειτόνων διατήρησαν την ελληνική γλώσσα, για την οποίαν ήταν τόσο υπερήφανοι.
Τους ευχαριστούμε από καρδιάς. Είναι πολύ λίγο ένα ευχαριστώ. Η πατρίδα έπρεπε να τους τιμήσει δεόντως. 
Καλό σου ταξίδι, αγαπητέ Κύριε Salvatore, σπουδαίε φίλε με την μεγάλη καρδιά και την απέραντη γενναιοδωρία και αρχοντιά. 
Βούλα Λαμπροπούλου
Ομότιμος Καθηγήτρια 
Πανεπιστημίου Αθηνών

Παρασκευή, 17 Νοεμβρίου 2017

Στη Μελβούρνη περισσότεροι ηλικιωμένοι κινδυνεύουν να βρεθούν στο δρόμο

ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ // ΕΙΔΗΣΕΙΣ

                17 November 2017

«Δεν μπορούσα να πληρώνω 300 δολάρια τη βδομάδα για νοίκι, όταν η σύνταξή μου είναι μόλις $280» λέει μια συνταξιούχος

Στιγμιότυπο από πρόσφατη κινητοποίηση συνταξιούχων στη Μελβούρνη που ζητούν καλύ


Στιγμιότυπο από πρόσφατη κινητοποίηση συνταξιούχων 
στη Μελβούρνη που ζητούν καλύτερη μεταχείριση


Η Lee Blake ζούσε με χρέη τρεις δεκαετίες όταν αναγκάστηκε να πουλήσει το σπίτι της και να βρεθεί στο δρόμο. Η 81χρονη γυναίκα διηγήθηκε την ιστορία της σε ρεπορτάζ του ABC και εξήγησε ότι καθώς δεν ήταν σε θέση να αντέξει οικονομικά την ενοικίαση σπιτιού, πέρασε τα τελευταία χρόνια ζώντας σε ένα εγκαταλελειμμένο λεωφορείο στις βόρειες παραλίες του Σίδνεϊ. "Δεν μπορούσα να πληρώνω 300 δολάρια την εβδομάδα για νοίκι, όταν η σύνταξή μου είναι μόλις $280" ανέφερε. "Έπρεπε να διαλέξω ανάμεσα σε στέγη και τροφή και διάλεξα την τροφή. Είπα θα ζω στο δρόμο αλλά τουλάχιστον θα τρώω. Όταν είσαι άστεγος, δεν είσαι ποτέ άνετα, δεν είσαι ποτέ πραγματικά χαρούμενος, δεν είσαι ποτέ ασφαλής, αλλά αυτή είναι η ζωή. Μεγάλωσα σε πολύ μεγάλη οικογένεια, αλλά σταδιακά όλοι εξαφανίστηκαν, είτε φεύγοντας από τη ζωή είτε χάνοντας την επαφή μας".
Με μια νέα του έκθεση, ο οργανισμός Mission Australia κρούει τον κώδωνα του κινδύνου καθώς τα στοιχεία δείχνουν ότι περίπου 22.000 άτομα ηλικίας, ηλίκίας άνω των 55 ετών, απευθύνθηκαν σε υπηρεσίες αστέγων το διάστημα 2015-2016. Πρόκειται για ανησυχητική αύξηση 15% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. Η επικεφαλής του οργανισμού, Catherine Yeomans, θεωρεί ότι εάν δεν ληφθούν μέτρα αντιμετώπισης του ζητήματος, θα δούμε οι αριθμοί αυτοί να ανεβαίνουν. "Χρειαζόμαστε ευκαιρίες προσιτής στέγης και υποστήριξη για τα άτομα που υποφέρουν από προβλήματα υγείας" ανέφερε.
Η Lee Blake κατάφερε να εξασφαλίσει ένα μικρό διαμέρισμα μέσω κοινωνικών υπηρεσιών πριν λίγους μήνες, όταν ανέλαβε την υπόθεσή της η Lisa Belleri από τη Mission Αustralia. "Ήταν μια πολύ βροχερή εβδομάδα και το λεωφορείο που λειτουργούσε ως κατάλυμα για τη Lee άρχισε να παρουσιάζει διαρροή. Όταν τηλεφώνησε σε εμάς και ζήτησε βοήθεια κοιμόταν πια σε βρεγμένο στρώμα" ανέφερε. "Πίεσα πολύ τις κοινωνικές υπηρεσίες για να της βρούμε κατάλυμα". Η βοήθεια από τον οργανισμό στην 81χρονη γυναίκα, που βρέθηκε από το δρόμο σε συνθήκες σπιτιού ξανά, ήταν ανεκτίμητη.
Η Mission Australia εκτός από το να βοηθά ανθρώπους, όπως η Lee, να ζουν ανεξάρτητα, διαθέτει και εγκαταστάσεις φροντίδας ηλικιωμένων. Τα υποστηριζόμενα καταλύματα του οργανισμού, παρέχουν στέγη σε ανθρώπους που, αλλιώς, θα βρίσκονταν στο δρόμο. Ο οργανισμός υπογραμμίζει ότι υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που καθιστούν τους ηλικιωμένους ευάλωτους, ειδικά τις γυναίκες. "Μερικοί άνθρωποι αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες στη ζωή τους και δεν καταφέρνουν να φροντίσουν για τα γεράματά τους. Κάποιοι μπορεί να βρεθούν χωρίς δουλειά ή να είναι σε δεινή θέση ως θύματα ενδοοικογενειακής βίας" ανέφερε η Catherine Yeomans. "Οι μεγαλύτερες σε ηλικία γυναίκες είναι ιδιαίτερα ευάλωτες, καθώς συνήθως έχουν περάσει όλη τους τη ζωή φροντίζοντας την οικογένεια και έχουν μείνει πίσω επαγγελματικά. Πολλές φορές φτάνουν στα 50 ή στα 60 τους και, αφενός, δυσκολεύονται να βρουν δουλειά, αφετέρου, δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για σύνταξη. Πρέπει με κάποιο να εξασφαλίσουμε ότι οι ηλικιωμένοι μας θα γερνούν με αξιοπρέπεια και σεβασμό".

Πέμπτη, 9 Νοεμβρίου 2017

Η ελληνική λογοτεχνία στο εξωτερικό: Η Pavlína Šípová για την ελληνική λογοτεχνία στην Τσεχία

    Η ελληνική λογοτεχνία  στην Τσεχία    

Η ελληνική λογοτεχνία στο εξωτερικό. Στο πλαίσιο της διερεύνησης της εξωστρέφειας ή εσωστρέφειας της Ελληνικής λογοτεχνίας, το Literature.gr εγκαινιάζει μια σειρά από συνεντεύξεις με μεταφραστές. Σκοπός μας είναι να διαπιστώσουμε τι συμβαίνει ακριβώς στο εξωτερικό σε σχέση με την ελληνική λογοτεχνία, πόσο γνωστή και αποδεκτή είναι από τους ξένους αναγνώστες, σε ποια εμπόδια προσκρούει η διάδοσή της. Ακόμα, επιδιώκουμε, μέσα από αυτές τις συνεντεύξεις και τη συσσωρευμένη εμπειρία των μεταφραστών, να ανιχνεύσουμε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν, τις ιδιαιτερότητες της μετάφρασης της ελληνικής λογοτεχνίας και γενικά τον ρόλο του μεταφραστή. 

Επιμέλεια: Αιμίλιος Σολωμού 



H κα Pavlína Šípová είναι καθηγήτρια στο Τμήμα Νεοελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Καρόλου της Πράγας, ένα από τα παλαιότερα και ιστορικότερα Πανεπιστήμια της Ευρώπης. Είναι ταυτόχρονα μεταφράστρια της πρώιμης ελληνικής λογοτεχνίας και νέας ελληνικής λογοτεχνίας στα τσεχικά. Στη συνέντευξη που μας παραχώρησε, αναφέρει πως στη χώρα της δεν υπάρχει «ούτε δίψα για την ελληνική λογοτεχνία ούτε κάποιος αρνητισμός˙ αγνωστικισμός θα έλεγα περισσότερο». Οι πιο γνωστοί Έλληνες λογοτέχνες στην Τσεχία, όπως συμβαίνει σχεδόν παντού, είναι ο Καβάφης, ο Σεφέρης και ο Καζαντζάκης. Μέσα από μια εκτεταμένη αναφορά, παρουσιάζει την πλήρη εικόνα της ελληνικής λογοτεχνίας στην Τσεχία από τον 19ο αιώνα μέχρι σήμερα. Παρά τα προβλήματα, υπάρχουν αισιόδοξα μηνύματα για την ελληνική λογοτεχνία στη Τσεχία. Από το 1993 λειτουργεί το Τμήμα Νεοελληνικών Σπουδών του Ινστιτούτου Κλασικών Σπουδών στο Μπρνο, ενώ από το 2008 επανασυστάθηκε το αντίστοιχο Τμήμα στο Πανεπιστήμιο του Καρόλου στην Πράγα που είχε καταργηθεί το 1993. 
Συνέπεια της λειτουργίας των δύο τμημάτων είναι κάποιοι από τους απόφοιτούς τους να συνεχίζουν την ακαδημαϊκή καριέρα τους και να στρέφονται στη μετάφραση. Και όπως τονίζει η κα Šípová, οι μεταφράσεις που εμφανίζονται τα τελευταία χρόνια «παρουσιάζουν υψηλό επίπεδο και καλή γνώση της ελληνικής γενικά». Αν και εξακολουθούν να υπάρχουν προβλήματα (μείωση του αριθμού των φοιτητών), το παρήγορο είναι πως οι φοιτητές βρίσκουν δουλειά μετά τις σπουδές τους. Η κα Šípová υποστηρίζει πως για να προωθηθεί περισσότερο η ελληνική λογοτεχνία στην Τσεχία, χρειάζονται περισσότεροι μεταφραστές που να ασχολούνται επαγγελματικά με τη μετάφραση. Η κα Šípová μας μίλησε για το «υψηλότατο επίπεδο» της ελληνικής λογοτεχνίας και την ελληνική γλώσσα που «βρίσκεται στην ακμή της». Κι ακόμα για τη «γνωριμία της» με την ελληνική γλώσσα και γραμματεία και γενικά για τη μετάφραση. 

-Τι σας ώθησε να μάθετε ελληνικά και να ασχοληθείτε έπειτα με τη μετάφραση της ελληνικής λογοτεχνίας; 
Το 1992 ήμουνα 17 χρονών, φοιτήτρια στο Λύκειο μιας κωμόπολης, όπου μας δόθηκε η ευκαιρία να κάνουμε εθελοντικά μαθήματα ελληνικής. Όχι φυσικά νέας ελληνικής, επρόκειτο για βάσεις αρχαίας με την ελληνιστική κοινή. Ήμασταν 3 με 7 φοιτητές από διαφορετικές τάξεις και δύο διδάσκοντες (ένας ιστορικός-γλωσσολόγος με έναν θεολόγο). Εκείνες οι συνθήκες με δύο διδάσκοντες για μια μικρή ομάδα φοιτητών, δημιούργησαν μια ιδιαίτερη ατμόσφαιρα. Γενικά το τότε κλίμα ενθουσιασμού επικρατούσε σε όλη τη χώρα μετά την αλλαγή καθεστώτος. Ζούσαμε κάτι το εξαιρετικό, ασυνήθιστο και απερίγραπτο που ήθελα να συνεχιστεί. Έτσι αποφάσισα να σπουδάσω στο Πανεπιστήμιο του Μπρνο αρχαία ελληνικά σε συνδυασμό με νέα ελληνικά – λογική επιλογή για υποχρεωτικό διπλό κλάδο. Εκεί ήρθα σ’ επαφή με την ελληνική λογοτεχνία, εκεί πειραματιζόμουν μεταφράζοντας κάποια ποιήματα του Καβάφη… ώσπου αποφοίτησα με τη διπλωματική εργασία: μετάφραση και φιλολογική ανάλυση απόκρυφου ευαγγελίου για τα παιδικά χρόνια του Κυρίου από τον Ψευδο-Θωμά. Αυτά ήταν τα κίνητρα, οι βάσεις μου, αυτά καθοδήγησαν οριστικά την πορεία μου ακόμα και στις μεταφράσεις. 


- Πόσο γνωστή είναι η σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία στην Τσεχία; 
Υπάρχει ενδιαφέρον, προοπτική για νέες μεταφράσεις; Υπάρχει, επίσης, ενδιαφέρον για σπουδές στη νεοελληνική γλώσσα και τη λογοτεχνία στα πανεπιστήμια της χώρας; ” Δεν πιστεύω ότι εκτός από τον Καβάφη και Σεφέρη και μάλιστα τον Καζαντζάκη υπάρχει σήμερα άλλος Έλληνας συγγραφέας εμφυτευμένος στη γενική εικόνα για τη σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία. Ίσως είμαι αισιόδοξη για εκείνους τους τρεις.” Δεν πιστεύω ότι εκτός από τον Καβάφη και Σεφέρη και μάλιστα τον Καζαντζάκη υπάρχει σήμερα άλλος Έλληνας συγγραφέας εμφυτευμένος στη γενική εικόνα για τη σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία. Ίσως είμαι αισιόδοξη για εκείνους τους τρεις. Θέλω να πω, ούτε υπάρχει δίψα για την ελληνική λογοτεχνία ούτε κάποιος αρνητισμός˙ αγνωστικισμός θα έλεγα περισσότερo. 
Η κατάσταση αυτή όμως πηγάζει από τη μακρόχρονη παράδοση της μετάφρασης από τα ελληνικά και μάλιστα από την ιστορική εξέλιξη της χώρας. Γεγονός που ζητά μια σύντομη ιστορική αναδρομή: Οι μεταφράσεις από τη νεοελληνική γλώσσα στην τσεχική ξεκινούν κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα. Ο φιλελληνισμός, η συμπάθεια για τον αγώνα εναντίον των Τούρκων, η μακρόχρονη και ισχυρή κλασική παράδοση, αλλά και οι εμπορικές και πολιτικές σχέσεις, όπως διαμορφώνονται στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα, έστρεψαν το ενδιαφέρον των Τσέχων προς τη σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία και λαογραφία. Τότε οι Τσέχοι μεταφραστές άρχισαν να προσεγγίζουν συστηματικά και προσεκτικά επιλεγμένα σύγχρονα έργα. Επίσης, στην εγχώρια λογοτεχνία εμφανίζονται μοτίβα που σχετίζονται με την Ελλάδα της βυζαντινής ή της νεότερης εποχής. 
Από το 1890 έως το 1940 εκδίδονται δεκαπέντε μεταφράσεις και ανατυπώσεις σύγχρονης ελληνικής πεζογραφίας που σημαίνει ότι ο μέσος όρος της καινούριας μετάφρασης και έκδοσης, μέχρι τότε άγνωστου έργου, ήταν λιγότερο από τρία χρόνια – Καθόλου άσχημο σκορ. Είναι σαφές ότι η ποιότητα της μετάφρασης εξαρτάται από την καλή γλωσσική γείωση και φιλολογική εμπειρία που μπορεί να εξασφαλίσει σε θεμιτό επίπεδο ιδανικά μόνο το Πανεπιστήμιο και η ζώσα εμπειρία με την Ελλάδα δηλ. μια υπολογίσιμη διαμονή στην χώρα όπως με το πρόγραμμα Εράσμους ή άλλο. Η προσπάθεια να υπάρχει Τμήμα Νεοελληνικών Σπουδών σε πανεπιστήμια της Τσεχοσλοβακίας υπήρξε ήδη από τα τέλη του 19ου αιώνα, όμως υλοποιήθηκε πολύ αργότερα και μάλιστα κάτω από διαφορετικές συνθήκες, μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο οποίος διέκοψε την ομαλή ανάπτυξη οικονομικών και πολιτιστικών σχέσεων μεταξύ Τσεχοσλοβακίας και Ελλάδας. Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και την πλήρη ένταξη της Τσεχοσλοβακίας στο σοβιετικό μπλοκ το 1948, σημειώθηκε επιδείνωση στις διακρατικές σχέσεις της Τσεχοσλοβακίας και της Ελλάδας. 
Ύστερα από αίτημα της ελληνικής κομουνιστικής ηγεσίας, η Τσεχοσλοβακία ανέλαβε τη φροντίδα για περισσότερα από 3.800 παιδιά ελληνικής και σλαβομακεδονικής καταγωγής, τα οποία έφτασαν στη χώρα το 1948-1949 από τις περιοχές της βόρειας Ελλάδας. Μετά την ήττα της κομουνιστικής εξέγερσης, η Τσεχοσλοβακία φιλοξένησε σχεδόν 8.200 Έλληνες και τότε, το 1948, ιδρύθηκε η έδρα Νεοελληνικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Καρόλου της Πράγας, αρχικά με την πρόθεση να διαθέσει ειδικευμένους δασκάλους για τα ελληνόπουλα, τα οποία άρχισαν να καταφτάνουν στην Τσεχοσλοβακία μετά την οριστική ήττα του ΔΣΕ στον Γράμμο. 


Η ριζική μεταμόρφωση της μεταπολεμικής Τσεχοσλοβακίας αντανακλάται ακόμα και στο είδος της μεταφραζόμενης λογοτεχνίας. Μια ορισμένη αλλαγή έρχεται στη δεκαετία του 1960, η οποία στη συνέχεια καθορίζει την πορεία της μετάφρασης από τα ελληνικά μέχρι τη δεκαετία του 1990. Η σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία γίνεται έτσι μέρος του τσεχικού εκδοτικού συστήματος και δημοσιεύονται κάποια από τα πιο σημαντικά έργα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας, πέντε μυθιστορήματα του Καζαντζάκη, η ανθολογία ελληνικού διηγήματος του 20ού αιώνα, η ανθολογία ποίησης δέκα σύγχρονων ποιητών, η ανθολογία Καβάφη… 
Όλα αυτά τα έργα εκδίδονταν μετά από μια αφάνταστη γραφειοκρατία, εγκρίσεις, και λογοκρισία, δηλ. κρατούσε χρόνια να βγει μια καινούρια μετάφραση. Έτσι δημιουργήθηκε η εικόνα για τη σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία που επικράτησε δεκαετίες και σήμερα σβήνει. Μην ξεχνάμε πως όλα – τα πάντα – ήταν κρατικά και υπό έλεγχο. Οι εκδοτικοί οίκοι ήταν μετρημένοι, οι πανεπιστημιακοί ήταν μετρημένοι, το Τμήμα Νεοελληνικών Σπουδών δεν άνοιγε κάθε χρόνο και πάλι όταν άνοιγε, δεχόταν τρεις με πέντε φοιτητές. Επίσημα η χώρα δήλωνε τρεις επαγγελματίες μεταφραστές από τα νέα ελληνικά τους οποίους θεωρούσε επαρκείς για τα τότε δεδομένα. Η Βελούδινη Επανάσταση του 1989, και η πτώση του κομουνιστικού καθεστώτος, έφερε μια θεμελιώδη αλλαγή. Το χάος που ακολούθησε την επανάσταση, ο ενθουσιασμός, η κατάργηση της λογοκρισίας, τα ταξίδια στο εξωτερικό, ο μετασχηματισμός σε καπιταλιστική κοινωνία, η αλλαγή σκέψης και προπαντός η αστάθεια σε όλους τους πολιτιστικούς και κοινωνικο-οικονομικούς τομείς αντικατοπτρίζονται ακόμα και στις μετεπαναστατικές μεταφράσεις λογοτεχνίας. Με την ιδιωτικοποίηση μετά το 1989 γεννήθηκαν πολλοί εκδοτικοί οίκοι, όμως πολύ γρήγορα ο αριθμός τους μειώθηκε. 
Επίσης, ύστερα από απόφαση της τότε διευθύντριας της έδρας Ελληνικών και Λατινικών σπουδών του Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Καρόλου, το 1993 καταργήθηκε το Τμήμα Νεοελληνικών Σπουδών, από το οποίο αποφοιτούσαν οι ειδικοί νεοελληνιστές της χώρας. Το Τμήμα Νεοελληνικών Σπουδών επανασυστάθηκε μόλις το 2008. Το 1993 ιδρύθηκε το Τμήμα Νεοελληνικών Σπουδών του Ινστιτούτου Κλασικών Σπουδών στο Μπρνο, το οποίο κατάφερε να εξασφαλίσει τη συνέχεια του κλάδου, καθώς και πολύ καλές συνθήκες για τη διεξαγωγή έρευνας, όμως η μετάφραση έπαιζε δευτερεύων, συμπληρωματικό ρόλο. 
Από τα τέλη της δεκαετίας του ’90 μέχρι τώρα, εντοπίζονται ποικίλες μεταφράσεις: Οι εκδόσεις που σχετίζονται με παρουσιάσεις σε λογοτεχνικά φεστιβάλ, οι μεταφράσεις και οι δίγλωσσες τσεχο-ελληνικές δημοσιεύσεις που σχετίζονται με τον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο και την ελληνική διασπορά στην Τσεχοσλοβακία. Κυκλοφορούν μεταφράσεις που συχνά δηλώνουν λειψή γνώση της ελληνικής γλώσσας και της ελληνικής πραγματικότητας με αποτέλεσμα σοβαρά σφάλματα, αλλά κυρίως την κακομεταχείριση της γλώσσας υποδοχής. Τα τελευταία χρόνια εμφανίζονται μεταφράσεις που παρουσιάζουν υψηλό επίπεδο και καλή γνώση της γλώσσας γενικά. 
Οι μεταφραστές σ’ αυτές τις περιπτώσεις, στη συντριπτική πλειοψηφία τους, είναι απόφοιτοι του Τμήματος Νεοελληνικών Σπουδών, και έτσι μπορούμε να πούμε ότι η ποιότητα της μετάφρασης από τα νέα ελληνικά απορρέει από την «παραγωγή» των Τμημάτων Νεοελληνικών Σπουδών στις Φιλοσοφικές Σχολές της Πράγας και του Μπρνο. ” Τα τελευταία χρόνια εμφανίζονται μεταφράσεις που παρουσιάζουν υψηλό επίπεδο και καλή γνώση της γλώσσας γενικά. Οι μεταφραστές σ’ αυτές τις περιπτώσεις, στη συντριπτική πλειοψηφία τους, είναι απόφοιτοι του Τμήματος Νεοελληνικών Σπουδών, και έτσι μπορούμε να πούμε ότι η ποιότητα της μετάφρασης από τα νέα ελληνικά απορρέει από την «παραγωγή» των Τμημάτων Νεοελληνικών Σπουδών στις Φιλοσοφικές Σχολές της Πράγας και του Μπρνο.” 
Η αλήθεια είναι ότι οι περισσότεροι μεταφραστές είναι πανεπιστημιακοί ή μάλλον αντίθετα, πρώτα πανεπιστημιακοί και μετά μεταφραστές, γεγονός που επηρεάζει ριζικά την παραγωγή μετάφρασης. Οπότε, το θέμα μετάφρασης δεν είναι πολιτικό ή οικονομικό, αλλά περισσότερο θέμα έλλειψης χρόνου των μεταφραστών. Επίσης, την τελευταία πενταετία σημειώθηκε μεγάλη πτώση ενδιαφέροντος για νεοελληνικές σπουδές. Φτάσαμε σε κρίσιμο βαθμό ως προς τον αριθμό των φοιτητών. Μια απλή εξήγηση μπορεί να είναι η γενική έλλειψη νέων ανθρώπων. Η δημογραφική στατιστική το δείχνει σαφέστατα. Άλλον αρνητικό ρόλο παίζει η εικόνα για την Ελλάδα που μας προσφέρουν τα ΜΜΕ, οπότε ζούμε έναν πόλεμο για τον κάθε φοιτητή και για τη συνέχεια του κλάδου. Το καλό είναι ότι, όσοι σπουδάζουν στο τμήμα μας, έχουν συνήθως πολύ καλό λόγο να το κάνουν, ενθουσιασμό και αγάπη προς το αντικείμενο. Και το πιο σημαντικό, μετά τις σπουδές τους βρίσκουν δουλειά! 

- Αληθεύει ότι η οικονομική κρίση που πλήττει την Ελλάδα τα τελευταία χρόνια αποτελεί ενδιαφέρον θέμα για τους εκδοτικούς οίκους του εξωτερικού; 
Στην περίπτωση της Τσεχίας, όχι. Το ενδιαφέρον στράφηκε σαφέστατα στους Ουκρανούς συγγραφείς τα τελευταία χρόνια, όχι στους Έλληνες, γεγονός που έχει να κάνει μ’ αυτά που είχα αναφέρει παραπάνω. Η μόνη συγκεκριμένη ζήτηση για τα σύγχρονα ελληνικά έργα έγινε το 2014 από ένα λογοτεχνικό και μεταφραστικό περιοδικό στο μονοθεματικό τεύχος του οποίου συνεργάστηκαν οι νεοελληνιστές της Πράγας και του Μπρνο και εκδόθηκε με τίτλο Řecká odysea [Ελληνική οδύσσεια]. http://www.svetovka.cz/archiv/2014/10-2014.htm. Όσον αφορά την κρίση και την αντιμετώπισή της, ίσως θα μπορούσα να αναφερθώ στο νέο κίνημα ελληνικού κινηματογράφου που γίνεται διαμεσολαβητής της σύγχρονης ελληνικής καλλιτεχνικής δράσης άμεσα και χωρίς σύνορα. Όσο γνωρίζω, το νέο κινηματογραφικό κίνημα αποτιμάται πολύ θετικά στην Τσεχία. Αν και δεν υπάρχει διανομή ελληνικών ταινιών ούτε σε ταινιοθήκες ούτε σε σινεμά, από το 2010, όταν πρωτοεμφανίστηκαν οι ταινίες της νέας γενιάς στο Διεθνές φεστιβάλ κινηματογράφου στο Karlovy Vary, δεν συναντάς πια κι άλλα φεστιβάλ ταινιών χωρίς ελληνικά ονόματα όπως του Τσίτου, της Τσαγγάρη, του Λάνθιμου και άλλων. 

- Είναι σημαντικό να γνωρίσουν σήμερα οι Τσέχοι αναγνώστες την ελληνική λογοτεχνία; Γιατί; Βασισμένη στην πείρα σας, τι είναι αυτό που θα μπορούσε να τους «αγγίξει» σε ένα σύγχρονο ελληνικό λογοτεχνικό βιβλίο; 
Είναι πολύ σημαντικό, έχουμε επαφή με τον ελληνικό πολιτισμό ήδη από τον 9ο αιώνα με την βυζαντινή αποστολή του Κυρίλλου και του Μεθοδίου και τα μεταπολεμικά γεγονότα του 1948 έφεραν χιλιάδες Έλληνες στην Τσεχοσλοβακία. Επίσης, τις τελευταίες δεκαετίες έρχονται πολλοί Έλληνες στην Τσεχία, συνήθως ως τουρίστες όπως οι Τσέχοι στην Ελλάδα, μιλάμε για μια έντονη και ζωντανή ανταλλαγή. Θα ήταν μεγάλο λάθος και κρίμα αν θα μέναμε μόνο στον τουρισμό. Μονάχα, δεν είμαι σίγουρη αν, από άποψη μετάφρασης, είμαστε σε θέση να εξυπηρετήσουμε τους αναγνώστες μας με τη μεταφραστική μας δραστηριότητα. Είναι οδυνηρό˙ η σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία διαθέτει υψηλότατο επίπεδο που δεν τεκμαίρεται διεθνώς. Κάτι αντίθετο σε ό,τι συμβαίνει με άλλες τέχνες –θεατρικές παραστάσεις και ταινίες που διακρίνονται σε φεστιβάλ. Πιστεύω, πως παρόμοια με τον θεατή, ο Τσέχος αναγνώστης απολαμβάνει το «γνώριμο και ξένο» σε ένα σύγχρονο ελληνικό λογοτεχνικό βιβλίο, εκτιμά την εξαιρετική γραφή του συγγραφέα, συναρπάζεται και μοιράζεται τη συγκεκριμένη ανθρώπινη ιστορία. 
- Τι είναι αυτό που σας συναρπάζει στην ελληνική λογοτεχνία; Θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που την ξεχωρίζουν από άλλες εθνικές λογοτεχνίες; 
"Όσο γνωρίζω, το νέο κινηματογραφικό κίνημα αποτιμάται πολύ θετικά στην Τσεχία. Αν και δεν υπάρχει διανομή ελληνικών ταινιών ούτε σε ταινιοθήκες ούτε σε σινεμά, από το 2010, όταν πρωτοεμφανίστηκαν οι ταινίες της νέας γενιάς στο Διεθνές φεστιβάλ κινηματογράφου στο Karlovy Vary, δεν συναντάς πια κι άλλα φεστιβάλ ταινιών χωρίς ελληνικά ονόματα όπως του Τσίτου, της Τσαγγάρη, του Λάνθιμου και άλλων. " Η ποιότητα και η ποικιλία της γλώσσας. Η ελληνική σήμερα βρίσκεται στην ακμή της. Το θέμα της γλώσσας είναι παρόν στην καθημερινή ζωή και αντανακλάται πλήρως στη λογοτεχνία, και όχι μόνο. Αυτή η καθημερινότητα, κοινή γνώμη και προσοχή που δίνω (ή δε δίνω) στο πως μιλάω είναι κάτι που σήμερα λείπει δραματικά στην Τσεχία. Για να είμαι σαφής, η συζήτηση μεταξύ δύο ανδρών πάνω στα προσωπικά τους: «Το συντακτικό σου είναι χάλια και το πουλί σου μικρό», τη θεωρώ ελληνικότατη, δε θα μπορούσε να γεννηθεί εδώ. Έχοντας υπόψη ότι ο μεταφραστής (της ελληνικής λογοτεχνίας) δεν περιορίζεται μόνο στη μετάφραση του βιβλίου, ποιες δυσκολίες/προβλήματα αντιμετωπίζει από την επιλογή του βιβλίου μέχρι την έκδοση και την κυκλοφορία του; Όπως είχα αναφέρει παραπάνω, η μεγαλύτερη δυσκολία είναι ο χρόνος που διαθέτει ο μεταφραστής. Οι επιλογές βιβλίων γίνονται κυρίως στη βάση του προσωπικού ενδιαφέροντος και των γνωριμιών. Κατά τα άλλα, δεν αντιμετωπίζουμε ιδιαίτερες δυσκολίες. 
- Όσο για την κυκλοφορία, πάλι την εξασφαλίζει ο εκδότης. Δεν έχει να κάνει με τον μεταφραστή. Τι θα προτείνατε εσείς για να βελτιωθεί αυτή η κατάσταση; 
Να πολλαπλασιαστούν οι μεταφραστές, καλοί μεταφραστές. Και να γίνουν μόνιμοι επαγγελματίες. Αυτό προϋποθέτει μια σωστή κρατική υποστήριξη των Πανεπιστημίων και σχετικών προγραμμάτων που δεν υπάρχει. Αντίθετα με κάποιους άλλους, δεν νομίζω ότι θα ’πρεπε να κάνει η Ελλάδα κάτι παραπάνω για τη διάδοση της γλώσσας και του πολιτισμού, αλλά η Τσεχία η ίδια. Διότι αυτή κερδίζει τα ίδια με την Ελλάδα, αν όχι περισσότερα. Ποιες ιδιαιτερότητες, ενδεχομένως δυσκολίες, υπάρχουν όσον αφορά στη μετάφραση από τα ελληνικά στα τσεχικά; Μία θα πω μόνο. Το να κρατάς τη σωστή απόσταση από το πρωτότυπο. Η Τσεχική όπως και η Ελληνική διαθέτει παρόμοιους γλωσσικούς σχηματισμούς οι οποίοι φυσικά λειτουργούν σε κάθε γλώσσα διαφορετικά. Υπάρχει μεγάλος κίνδυνος να σε παρατραβήξει η Ελληνική, να χάσεις την Τσεχική και τελικά να χαθεί και ο Έλληνας αφηγητής στη μετάφραση. 
- Ο μεταφραστής είναι ο ίδιος δημιουργός κατά τη μετάφραση ή διαμεσολαβητής ανάμεσα στον συγγραφέα και τον αναγνώστη; 
Ο μεταφραστής είναι καταρχάς ένας δημιουργικός υπηρέτης που διαμεσολαβεί και εξυπηρετεί δύο πολιτισμούς. Έχει τρομερή ευθύνη. 
- Ποια θεωρείτε εσείς καλή μετάφραση και ποιο θα μπορούσε να είναι το εγχειρίδιο του καλού μεταφραστή; 
"Η Τσεχική όπως και η Ελληνική διαθέτει παρόμοιους γλωσσικούς σχηματισμούς οι οποίοι φυσικά λειτουργούν σε κάθε γλώσσα διαφορετικά. Υπάρχει μεγάλος κίνδυνος να σε παρατραβήξει η Ελληνική, να χάσεις την Τσεχική και τελικά να χαθεί και ο Έλληνας αφηγητής στη μετάφραση.” Όταν ο μεταφραστής καταφέρει να μεταφέρει έναν πολιτισμό σε άλλο χωρίς να διασπαρθεί ο μεν και να εμπλουτιστεί ο δε και η μεταφρασμένη λογοτεχνία να γίνει μέρος της ενδοχώρας λογοτεχνίας και του πολιτισμού. Ποια σημαντική εμπειρία που ζήσατε όλα αυτά τα χρόνια, μεταφράζοντας ελληνική λογοτεχνία, θα θέλατε να μοιραστείτε μαζί μας; (ενδεχομένως άγνωστα περιστατικά, η σχέση-επικοινωνία με τον συγγραφέα κ.λπ.) Δεν φανταζόμουνα ποτέ πόσο θα εμπλουτιστώ σε προσωπικό και επαγγελματικό επίπεδο και πόσο θα αλλάξω. Υπήρξαν πολλές δύσκολες στιγμές, σαν να σου έκαναν μεταμόσχευση και ο οργανισμός σου θα έπρεπε να δεχτεί το ξένο ή να το αποβάλει. Εγώ το δέχτηκα τελικά. 

* Η κ. Pavlína Šípová είναι επίκουρη καθηγήτρια στο Τμήμα Νεοελληνικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Καρόλου της Πράγας και στο Ινστιτούτο Ελληνικών και Λατινικών Σπουδών. Τα ακαδημαϊκά ενδιαφέροντά της, οι μελέτες και οι μεταφράσεις της, καλύπτουν θέματα όπως ο τσέχικος πολιτισμός, το αρχαίο ελληνικό δράμα, η πρώιμη ελληνική γραμματεία και η μεταβυζαντινή λογοτεχνία και η σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία. 
Είναι μέλος της εκδοτικής επιτροπής του περιοδικού Journal Neograeca Bohemica. http://www.phil.muni.cz/csns/#journal Κατέχει μεταπτυχιακά διπλώματα στις κλασικές σπουδές, στα Νέα Ελληνικά και στα Αρχαία Ελληνικά και διδακτορικό τίτλο σχετικά με τις θεατρικές σπουδές. Κατά καιρούς έζησε στην Ελλάδα για σπουδές και για έρευνα. Διοργάνωσε αρκετά Συμπόσια και Εργαστήρια κυρίως για το αρχαίο δράμα σε μοντέρνα σκηνή. Πρόσφατα συνεργάστηκε με το Κέντρο της Ελληνικής Γλώσσας για την αποτύπωση της σύγχρονης μεταφρασμένης ελληνικής λογοτεχνίας στην Τσεχία από τα μέσα του 19ου αι. μέχρι σήμερα. Μεταξύ άλλων, μετάφρασε: «Κρασοπατέρας», Χορικίου Σοφιστού Γάζης Συνηγορία Μίμων, «Σπανός», συνέντευξη με τον Ιάκωβο Καμπανέλλη «Το θέατρο μού συμβαίνει», Ιάκωβος Καμπανέλλης: «Γράμμα στον Ορέστη», Άγιος Μάρτυρας Πορφύριος, ο «από μίμων», «Κυπριακά Πάθη του Χριστού».

δημοσιεύθηκε στο: https://www.literature.gr/

Δευτέρα, 16 Οκτωβρίου 2017

H Ελληνική Κοινότητα δίνει ξανά «ζωή» στη Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας

Mε νέο αναγνωστήριο κατάλληλα εξοπλισμένο

Άποψη του νέου αναγνωστηρίου

Την ανακαίνιση της βιβλιοθήκης της Ελληνικής Κοινότητας Αλεξανδρείας (ΕΚΑ), δίπλα ακριβώς από τα σχολεία του Ελληνικού Τετραγώνου του Σάτμπι, ολοκλήρωσε η Ελληνική Κοινότητα, ταξινομώντας και συλλέγοντας όλον τον εκπαιδευτικό και φιλολογικό πλούτο που έχει περιέλθει στα χέρια της πρεσβυγενούς Κοινότητας τα τελευταία εκατό περίπου χρόνια.
Η Βιβλιοθήκη ξαναπήρε φέτος ζωή από την Κοινότητα και στην οποία περιλαμβάνονται πολλές ιστορικές και ανέκδοτες εκδόσεις, μέσα από τα κληροδοτήματα μεγάλων ευεργετών, αλλά και από την αγάπη και την προσφορά των απλών Αλεξανδρινών Αιγυπτιωτών όλα αυτά τα χρόνια. Έτσι, με απόφαση του προεδρείου της Κοινοτικής Επιτροπής και με τον κόπο και τη συνεχή επίβλεψη του οικονομικού επόπτη Πάρη Μακρή, και τη στήριξη του εφόρου Εκπαιδευτηρίων Μιχάλη Καρυδιά, ο χώρος πήρε την τελική του μορφή και τα έργα ολοκληρώνονται τις αμέσως επόμενες ημέρες. Η αναπαλαίωση έγινε με κριτήρια τέτοια που ο πλούτος των βιβλίων να είναι προσβάσιμος σε όλους τους αναγνώστες, αλλά και με ένα καλαίσθητο τρόπο, που να ελκύει έτι περαιτέρω το ενδιαφέρον όσοι τον επισκέπτονται και κυρίως των μαθητών.
Δημιουργήθηκε έτσι ένα νέο αναγνωστήριο με τον κατάλληλο εξοπλισμό, μπήκε καινούριο δάπεδο, τοποθετήθηκαν ξύλινες επενδύσεις στους τοίχους και νέα φωτιστικά, τα έπιπλα ανακαινίστηκαν διατηρώντας την αίγλη του παρελθόντος, αλλά λήφθησαν υπόψη και όλες οι απαιτούμενες ανέσεις της εποχής, όπως τα κατάλληλα κλιματιστικά μηχανήματα, τα οποία συμβάλλουν πρώτιστα και στην προστασία των παλαιότερων βιβλίων. Να σημειωθεί ότι τα περισσότερα βιβλία της Βιβλιοθήκης είναι συλλεκτικά, καθώς χρονολογούνται πολλές δεκαετίες πριν, ενώ σε αυτά συμπεριλαμβάνεται και η πρώτη εγκυκλοπαίδεια του «ΛΑΡΟΥΣ». Παράλληλα, στον ίδιο χώρο, να σημειωθεί ότι «παντρεύεται» ο φιλολογικός, πολιτιστικός, ιστορικός και επιστημονικός γραπτός πλούτος από διάφορες χώρες και εκπεφρασμένος από διάφορες γλώσσες, καθώς εδώ φυλάσσονται εκδόσεις –εκτός από τα ελληνικά– γραμμένες στα γαλλικά, στα γερμανικά και τα ιταλικά.
Η νέα Βιβλιοθήκη της Ελληνικής Κοινότητας Αλεξανδρείας πρόκειται να εγκαινιαστεί επίσημα στις αρχές Σεπτεμβρίου, με την έναρξη της σχολικής χρονιάς.
Κατά την ίδια αυτή περίοδο, πολλές είναι οι εργασίες που έχουν ξεκινήσει και σε άλλα κτίσματα της Ελληνικής Κοινότητας Αλεξανδρείας. Από τα πλέον σημαντικά έργα είναι αυτά που πραγματοποιούνται στην εκκλησία των Παμμεγίστων Ταξιαρχών στην Ιμπραημία. Παράλληλα, στην εκκλησία Αγίου Γεωργίου στο Κανισκέρειο Ίδρυμα, έγινε μία τεράστια προσπάθεια να διορθωθεί η στέγη του ναού, αφού ο τρούλος είχε τρυπήσει. Ο παραμελημένος χώρος ανακατασκευάστηκε. 
Την ίδια στιγμή, πολλές είναι οι εργασίες αποκατάστασης που πραγματοποιεί η ΕΚΑ στο ιδιόκτητο γκαράζ της, που βρίσκεται πλησίον της ιστορικής Μονής Αγίου Σάββα του Ηγιασμένου. Όπως αναφέρει ο αρμόδιος έφορος αστικών Πάρης Μακρής, η Κοινοτική Επιτροπή της ΕΚΑ ήθελε να δώσει τέλος στην άσχημη εικόνα που είχε δημιουργηθεί στο χώρο, που συνοδευόταν μάλιστα τον τελευταίο καιρό με αποκόλληση σοφάδων και πέσιμο τμημάτων του τοίχου, γεγονός που είχε προκαλέσει και κάποιες μικρές ζημιές σε οχήματα. Έτσι, λήφθηκε η απόφαση να γίνει η ανακατασκευή όλου του χώρου, σχεδόν από το μηδέν.
Τέλος, προχωρά με γοργούς ρυθμούς και η κατασκευή των έξι νέων δωματίων στο κτίριο που βρίσκεται ακριβώς δίπλα στον Οίκο Ευγηρίας «ΜΑΝΝΑ», που θα μπορέσουν να εξυπηρετήσουν τη στέγαση των εκπαιδευτικών ή και επισκεπτών από την επόμενη χρονιά της ΕΚΑ. 
Να σημειωθεί ότι η Ελληνική Κοινότητα Αλεξανδρείας, σεβόμενη την ιστορία των κτιρίων του Σάτμπι, αποφάσισε να διατηρήσει αναλλοίωτη την εξωτερική πρόσοψη των κτιρίων, την ίδια ώρα που στο εσωτερικό τους τα δωμάτια –διαμερίσματα μεταμορφώνονται σε έναν ξενώνα που δε θα έχει σε τίποτα να ζηλέψει ένα ξενοδοχείο υψηλής κατηγορίας, με όλες τις ανέσεις, όπως λένε στην Ελληνική Κοινότητα Αλεξάνδρειας.
____________

Σάββατο, 14 Οκτωβρίου 2017

«Παππού φτάσαμε μέχρι τη Νέα Υόρκη»!

Διεθνή αναγνώριση γνωρίζει το ντοκιμαντέρ νεαρού ομογενή για τον μετανάστη παππού του που επιστρέφει στην Αυστραλία

O νεαρός σκηνοθέτης, Νικόλαος Δεμουρτζίδης, με τον παππού του Ηλία
O νεαρός σκηνοθέτης, Νικόλαος Δεμουρτζίδης, με τον παππού του Ηλία
13 October 2017

Με μια βαλίτσα όνειρα και ένα φιλμ γεμάτο αναμνήσεις από τον παππού του Ηλία, ο νεαρός σκηνοθέτης Νικόλαος Δεμουρτζίδης κατόρθωσε μέσα σε λιγότερο από δύο χρόνια να διαδώσει την ιστορία του μετανάστη παππού του, ο οποίος κατά τη διάρκεια του ελληνικού εμφυλίου πολέμου ορφάνεψε και μετανάστευσε στην Αυστραλία. 
«Είμαι πολύ χαρούμενος που η ταινία έχει τόσο μεγάλη απήχηση, όχι μόνο γιατί διηγείται την ιστορία της οικογένειάς μου, αλλά και επειδή, κατά κάποιο τρόπο, κάνει μνεία κάθε οικογένειας Ελλήνων μεταναστών που εγκατέλειψαν την πατρίδα και βρέθηκαν μετά από θυσίες και κακουχίες στην Αυστραλία, την Αμερική, τον Καναδά αλλά και σε κάθε μήκος και πλάτος του πλανήτη» λέει ο κ. Δεμουρτζίδης. 
Η πρεμιέρα της «Ιστορίας» έλαβε χώρα σε κεντρικό κινηματογράφο της Αδελαΐδας στις 11 Οκτωβρίου 2015, αφήνοντας τις καλύτερες εντυπώσεις στους 750 θεατές που την παρακολούθησαν, σε σημείο να βγαίνουν από τις αίθουσες με δάκρυα στα μάτια. 
Αμέσως μετά, η «Ιστορία» που από την πρώτη κιόλας προβολή απέσπασε διθυραμβικές κριτικές από επαγγελματίες του είδους, ταξίδεψε στην Ελλάδα, την υπόλοιπη Ευρώπη αλλά και την Νέα Υόρκη και πλέον αναμένεται να προβληθεί στο Μπρίσμπαν στο πλαίσιο του Brisbane Greek Film Festival, αύριο Παρασκευή, 13 Οκτωβρίου, στις 7:40μμ, στο Palace Cinema Barracks και στη Μελβούρνη στο πλαίσιο του Melbourne Greek Film Festival το Σάββατο, 14 Οκτωβρίου, στις 3.30μμ. στο Palace Cinema Como. 
Η ταινία «Ιστορία» ουσιαστικά πραγματεύεται τη σχέση παππού και εγγονού και, συνάμα, δίνει τη μάχη του να κρατηθούν ζωντανές οι μνήμες του παρελθόντος προτού τις σβήσει σταδιακά και ολοκληρωτικά η νόσος του Alzheimer. 
Ο παππούς Ηλίας Δεμουρτζίδης, όπως οι πάρα πολλοί Έλληνες μετανάστες της γενιάς του, έφτασε στην Αυστραλία μετά τον εμφύλιο πόλεμο και εργάστηκε σκληρά τόσο σε προσωπικό όσο και σε επαγγελματικό επίπεδο. 
Στην ξενιτιά δημιούργησε οικογένεια, ενώ ανέπτυξε μια ξεχωριστή σχέση με τον μικρό εγγονό του Νικόλαο, ο οποίος, καθώς μεγάλωνε άρχισε να παρατηρεί μια αξιοσημείωτη αλλαγή στην πνευματική διαύγεια και συμπεριφορά του παππού του, που πλέον παρουσίαζε συμπτώματα άνοιας. 
«Για μένα ο παππούς μου ήταν ο καλύτερος μου φίλος μέχρι την ημέρα που μας άφησε, πριν από τρία περίπου χρόνια. 
«Ήταν ένας σοφός άνθρωπος και μεγάλος παραμυθάς και ομολογώ ότι μέσα από κάθε μία διάκριση που γνωρίζει η ταινία μας, εγώ αισθάνομαι μια εσωτερική χαρά και ξεχωριστή περηφάνια γιατί νιώθω ότι έτσι τιμώ και τη μνήμη του παππού μου που δεν βρίσκεται πια κοντά μας» λέει ο κ. Δεμουρτζίδης, ο οποίος, κατανοώντας ότι ο παππούς Ηλίας ήταν ουσιαστικά ο άνθρωπος που κρατούσε τις απαντήσεις σε ό,τι αφορούσε την ιστορία της οικογένειάς του, αποφάσισε να συλλέξει πολύτιμο υλικό από τις εμπειρίες του «πατριάρχη» της οικογένειας και να καταγράψει την ιστορία του παππού του προτού τον «χάσει» ολοκληρωτικά. 
Έχοντας όλα αυτά στο μυαλό του, ο Νικόλαος ταξίδεψε για τελευταία φορά στην Ελλάδα και το χωριό από όπου κατάγεται η οικογένεια, παίρνοντας μαζί και τον παππού του παρά τις αντιρρήσεις των γιατρών. 
Απώτερος σκοπός του ταξιδιού ήταν να επιστρέψει ο παππούς Ηλίας στη δική του Ιθάκη και να εξερευνήσει μαζί με τον εγγονό και το γιο του τα μέρη και τους ανθρώπους που σημάδεψαν την παιδική του ηλικία, με την ελπίδα να θυμηθεί ο ίδιος την ιστορία της οικογένειάς τους.
Η «Ιστορία» του παραγωγού και σκηνοθέτη Δεμουρτζίδη απέσπασε πριν από λίγους μήνες Βραβείο Καλύτερου Ντοκιμαντέρ στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου Λονδίνου, ενώ πέρυσι βρέθηκε και πάλι στην κορυφή κατακτώντας το Α' Βραβείο Καλύτερου Ανεξάρτητου Ντοκιμαντέρ σε Διεθνή Διαγωνισμό στο Hollywood. 
«Δεν περίμενα να κερδίσουμε ανάμεσα σε τόσες διεθνείς συμμετοχές και σκληρό ανταγωνισμό, αλλά σίγουρα νιώθω ιδιαίτερα χαρούμενος και ευγνώμων για τη διάκριση αυτή, όπως και χαρούμενος που η προβολή της ταινίας άφησε τις καλύτερες εντυπώσεις στη Νέα Υόρκη πριν λίγες ημέρες. 
Πολλές φορές έχω πιάσει τον εαυτό μου να ψιθυρίζει «'Αχ παππού ποιος στη χάρη σου, φτάσαμε μέχρι και την Αμερική» λέει ο Νικόλαος, η «Ιστορία» του οποίου έχει ήδη σταθεί επάξια δίπλα σε εκατοντάδες υποψηφιότητες από ολόκληρο τον πλανήτη. 
«Χρωστώ πολλά στον σκηνοθέτη της ταινίας μας, David Ockenden, μια δημιουργική ιδιοφυΐα, έναν άνθρωπο που χωρίς καν να μιλάει ελληνικά, κατόρθωσε να αποτυπώσει αριστουργηματικά όλο αυτό το συναίσθημα και την αλήθεια της οικογένειας μας μέσα από κάθε σκηνή που γυρίσαμε» λέει ο Νικόλαος.
«Σαφώς και σαράντα ώρες κινηματογραφικού υλικού με τον παππού μου δεν είναι αρκετό, αλλά το μόνο που εύχομαι είναι μέσα από το δικό μας συναισθηματικό ταξίδι να κατορθώσω να εμπνεύσω τη νεολαία να πλησιάσει τους παππούδες και τις γιαγιάδες της. 
«Η «Ιστορία» είναι για μας το καλύτερο ενθύμιο και ελπίζουμε να εμπνεύσουμε μέσα από την δική μας εμπειρία και άλλες οικογένειες να κάνουν το ίδιο ώστε να κρατήσουν ζωντανές τις μνήμες του παρελθόντος. Το μόνο που ήθελα να πω στους νέους της γενιάς μου ήταν ότι σε κάθε οικογένεια υπάρχει ένας ήρωας που κρατά την ιστορία και τους θησαυρούς του παρελθόντος. 
«Είναι εκεί, πλησιάστε τον και ανακαλύψτε τους θησαυρούς της δικής σας οικογένειας» καταλήγει ο ομογενής. 
*Για περισσότερες πληροφορίες και εισιτήρια, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ανατρέξουν στην ιστοσελίδα www.greekfilmfestival.com.au/program/414/istoria

ΝΕΜ Berlin 2017: Διημερίδα «Νέα Ελληνική Μετανάστευση»


 Πάνος Αϊβαλής 
ΝΕΑ ΜΑΚΡΗ ΑΤΤΙΚΗ



Ο Σύλλογος Ελλήνων Επιστημόνων Βερολίνου/Βρανδεμβούργου διοργανώνει διημερίδα με θέμα τη «Νέα Ελληνική Μετανάστευση», στις 14-15 Οκτωβρίο...
TRIBUNE-INTERNATIONAL.BLOGSPOT.COM

Παρασκευή, 13 Οκτωβρίου 2017

Παρουσίαση έρευνας για τη μετανάστευση στον Καναδά,

ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΣΤΟ ΤΟΡΟΝΤΟ

Παρουσίαση έρευνας για τη μετανάστευση στον Καναδά

ΤΕΤΆΡΤΗ 18 ΟΚΤΩΒΡΊΟΥ ΣΤΙΣ 6.30 Μ.Μ.
PANARCADIAN FEDERATION OF CANADA, 450 DANFORTH AVENUE

Οι ερευνητικές ομάδες από τα πανεπιστήμια McGill University, Simon Fraser University, Πανεπιστήμιο Πάτρας και York University παρουσιάζουν το ερευνητικό τους πρόγραμμα για την Ιστορία των Ελλήνων μεταναστών που ήρθαν στον Καναδά  από τη δεκαετία του 1950 μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1970. Στόχος της έρευνάς μας είναι να συγκεντρώσουμε συνεντεύξεις για να καταγράψουμε την ιστορία των μεταναστών στον Καναδά και να δημιουργήσουμε ένα ψηφιακό μουσείο με τις ιστορίες, φωτογραφίες και άλλο ιστορικό υλικό για την ιστορία των μεταναστών.
Σας προσκαλούμε να έρθετε στην εκδήλωση για να μάθετε περισσότερες πληροφορίες για την έρευνά μας. Αν έχετε φωτογραφίες ή άλλο ιστορικό υλικό που θα θέλατε να μοιραστείτε, μπορούμε να τις δανειστούμε, να τις ψηφιοποιήσουμε και να σας τις επιστρέψουμε μαζί με ένα ψηφιακό αντίγραφο.

Για κάθε πληροφορία μπορείτε να γράψετε στη διεύθυνση
agekas@yorku.ca ή στο τηλέφωνο 647-551-8622

ευχαριστώ και με εκτίμηση
Σάκης Γκέκας

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Sakis Gekas
Associate Professor
Hellenic Heritage Foundation Chair of Modern Greek History
Department of History
York University
Vari Hall 2140, 4700 Keele st.
Toronto, Ontario
Canada M3J 1P3
(+1) 416-736-2100 ext.30423

Δευτέρα, 9 Οκτωβρίου 2017

John Perry, ο Νομικός που πάλεψε για τα ανθρώπινα δικαιώματα των Ελλήνων μεταναστών

Ο Σύλλογος Ελλήνων Δικηγόρων τίμησε τον John Perry σε ειδική εκδήλωση στην Αδελαΐδα



ΓΡΑΦΕΙ Η ΘΕΟΔΩΡΑ ΜΑΙΟΥ*


Ο νομικός κόσμος τίμησε την Παρασκευή, 22 Σεπτεμβρίου, σε ειδική εκδήλωση στο κέντρο της Αδελαΐδας, τη ζωή και το έργο του διακεκριμένου νομικού και δικαστή, John Perry.
Γεννημένος στην Αδελαΐδα, ο ομογενής αφιέρωσε την ζωή του στην υπεράσπιση των μεταναστών και έγινε υπέρμαχος της ελευθερίας του λόγου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αφιερώνοντας, επίσης, τον χρόνο του σε φιλανθρωπικούς οργανισμούς που ασχολούνταν και υποστήριζαν το δικαίωμα της ίσης εργασίας και εκπαίδευσης προς κάθε πολίτη ανεξαρτήτως φύλου, εθνικότητας και οικονομικής κατάστασης. 
Από οικογένεια μεταναστών ελληνοκυπριακής καταγωγής, φοίτησε στο Adelaide Boy's High School ενώ είχε ιδιαίτερη κλίση και στη μουσική. 
Ο πατέρας του Ιωάννης Γαβριήλ Πιερής, άλλαξε το όνομα της οικογένειας για να διευκολύνει την ένταξη των παιδιών του στην αγγλοσαξονική κοινωνία της εποχής, κάτι για το οποίο αργότερα ο ίδιος ο νομικός μετάνιωσε. 
Ο John Perry, ξεκίνησε να παίζει βιολί σε ηλικία μόλις 5 ετών. Σπούδασε Μουσική στο Lloyd Davies του Elder Conservatorium. Με την παρότρυνση της μητέρας του, Mildred Harwood, ο νεαρός τότε μαθητής, αποφάσισε να ακολουθήσει νομικές σπουδές και φοίτησε στην νομική σχολή του Πανεπιστημίου Αδελαΐδας χωρίς να εγκαταλείπει ταυτόχρονα το πάθος του για τη μουσική. 
Το βιολί, του χάρισε πολλές στιγμές ευτυχίας και χαλάρωσης, αλλά έγινε και αιτία να γνωρίσει την μετέπειτα σύζυγό του, Jennifer Mary Goode, την οποία παντρεύτηκε το 1958 και μαζί απέκτησαν τρία παιδιά, την Melissa, τον Michael και τον Julian. 
«Η ζωή του πατέρα μου ήταν γεμάτη και πλούσια, κυρίως γιατί επέλεγε πάντα να την μοιράζεται με τους νέους ανθρώπους» λέει στον «Νέο Κόσμο» η κόρη του δικαστή, Melissa Perry, η οποία, ακολουθώντας τα χνάρια του πατέρα της, ασχολήθηκε με την νομική επιστήμη και είναι σήμερα δικαστής στο Ομοσπονδιακό Δικαστήριο Αυστραλίας καθώς και νομική σύμβουλος της Αυστραλιανής Πολεμικής Αεροπορίας. 
Απόφοιτος Νομικής (1958), ο Perry αναδείχθηκε πολύ γρήγορα στη δικηγορία και δεν άργησε να αναλάβει σημαντικές υποθέσεις. Από το 1963 και έπειτα ήταν πλέον μέντορας του αρχιδικαστή, John Doyle, ενώ του απονεμήθηκε και ο τίτλος του Συμβούλου της Βασίλισσας. Ξεχωρίζοντας για τις ικανότητές του να φέρει σε πέρας δύσκολες υποθέσεις αλλά και για την ακεραιότητα του χαρακτήρα του, το 1988 ο Perry κατέκτησε μια θέση στο Ανώτατο Δικαστήριο ως δικαστής, προεδρεύοντας σε πάνω από 2000 υποθέσεις. Η θητεία του εκεί διήρκεσε 19 ολόκληρα χρόνια, καθιστώντας τον ως τον μακροβιότερο δικαστή του Ανώτατου Δικαστηρίου. 
Ο John Perry υπήρξε μέλος (1971-1985) και πρόεδρος (1984-85) του Council of the Law Society of SA., ενώ το 1999 άρχισε να συνεργάζεται με την Διεθνή Αμνηστία και το Συμβούλιο Πολυπολιτισμικών υποθέσεων Νότιας Αυστραλίας, όπου και υπερασπίστηκε με πάθος τις μειονότητες και τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Παρά το φορτωμένο πρόγραμμά του, δεν εγκατέλειψε ποτέ τη μουσική και εξακολούθησε να ασχολείται με το βιολί, ενώ υπήρξε μέλος της Συμφωνικής Ορχήστρας Αδελαΐδας. 
Συνταξιοδοτήθηκε στις 2 Απριλίου 2007, και λίγους μήνες αργότερα του απονεμήθηκε το Μετάλλιο Officer of the Order of Australia (AO). 
«Ελπίζουμε ότι μέσα από την ετήσια αυτή εκδήλωση, η ιστορία του σπουδαίου αυτού ανθρώπου θα κατορθώσει έστω και μετά τον θάνατό του να εμπνεύσει την νεαρότερη γενιά νομικών και να θελήσουν να ακολουθήσουν τα χνάρια του», είπαν το βράδυ της παρουσίασης της ζωής και του έργου του John Perry, μέλη του ελληνικού δικηγορικού συλλόγου Αυστραλίας. 
Ο επιφανής νομικός απεβίωσε σε ηλικία μόλις 69 ετών, λίγο μετά την συνταξιοδότησή του. 
«Αυτό που θυμάμαι από εκείνον όπως και όλοι όσοι είχαν την τύχη να τον γνωρίσουν, είναι ότι ο πατέρας μου προσέφερε την φιλία , τη βοήθεια, την εμπειρία, τον πολύτιμο χρόνο, τις γνώσεις και τη φιλοξενία του σε όποιον τα είχε ανάγκη δίχως να υπολογίζει το κόστος, αφήνοντας πίσω του ένα μεγάλο έργο.
«Εύχομαι να μείνει στην μνήμη όλων για την γενναιοδωρία της ψυχής και του πνεύματός του» καταλήγει η δικαστής Perry για τον πατέρα της.
__________

Σάββατο, 7 Οκτωβρίου 2017

Η ελληνική γλώσσα στα προάστια του μέλλοντος της Μελβούρνης

ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ

Τρία νέα σχολεία της Κοινότητας στις περιοχές 
South Morang, Narre Warren και Point Cook

04 October 2017

Σε μια εποχή που η γλωσσομάθεια στην Αυστραλία βιώνει δύσκολες στιγμές, η Ελληνική Κοινότητα Μελβούρνης πήρε τη γενναία απόφαση να συστήσει τρία νέα απογευματινά σχολεία το 2018 στα προάστια South Morang, Narre Warren και Point Cook, αναμένοντας ότι τα νέα αυτά τμήματα θα προσελκύσουν μαθητές από τα προάστια αυτά, καθώς και από τις όμορες περιοχές. 
Η εκπαίδευση αποτελεί υψηλή προτεραιότητα για την Ελληνική Κοινότητα κι αυτό αποδεικνύεται από τις άλλες εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες που πήρε αυτή τη χρονιά: 1) τη συμβολή στην ανάκληση της απόφασης του Northcote High School να αφαιρέσει τα Ελληνικά από τα προγράμματα σπουδών του, 2) τη διασύνδεση με το Πανεπιστήμιο La Trobe με στόχο τη διασφάλιση της συνέχισης του προγράμματος ελληνικών σπουδών, και 3) την προσφορά ενός ειδικού προγράμματος δραστηριοτήτων για παιδιά κατά τη διάρκεια των σχολικών διακοπών
Ο εκπρόσωπος της Εκπαιδευτικής Επιτροπής και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου Δρ. Νίκος Ντάλλας, δήλωσε ότι «η απόφαση αυτή ελήφθη ύστερα από εκτενή και λεπτομερή μελέτη των νέων δημογραφικών δεδομένων της Μελβούρνης. Η Μελβούρνη αλλάζει, επεκτείνεται προς τα έξω, καθώς το στεγαστικό αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα για τις οικογένειες, και πολλές ελληνικές οικογένειες αποτελούν μέρος της δημογραφικής αυτής μεταβολής. Υπήρχαν ήδη κάποιες σκέψεις για πιθανές τοποθεσίες για την ίδρυση νέων σχολείων, που τα δεδομένα της πρόσφατης απογραφής του 2016 επιβεβαίωσαν και ουσιαστικά έδωσαν το πράσινο φως γι' αυτό το πρόγραμμα επέκτασης των σχολείων. Τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου είδαν πολύ θετικά το πρόγραμμα θεωρώντας το επένδυση για το μέλλον. Για τη λήψη της απόφασης ελήφθησαν επίσης υπόψη τα αποτελέσματα της πρόσφατης έρευνας με αποδέκτες τους γονείς των σχολείων μας που διεξήγαγε ο τομέας Εκπαίδευσης της Ε.Κ.Μ. 
Σύμφωνα με την έρευνα αυτή, η τοποθεσία και η απόσταση από το σπίτι αποτελούν τον πιο καθοριστικό παράγοντα στην επιλογή ελληνικού σχολείου για τα παιδιά τους».
«Η Εκπαιδευτική Επιτροπή συνέταξε πέρυσι μία αναφορά για την ελληνομάθεια στη Βικτώρια, σύμφωνα με την οποία προτείνονταν 1) να ερευνηθεί η ανάγκη δημιουργίας νέων σχολείων με δεδομένες τις δημογραφικές μεταβολές στη Μελβούρνη, 2) να γίνει επένδυση στην επιμόρφωση του εκπαιδευτικού μας προσωπικού και στη βελτίωση των προγραμμάτων σπουδών και 3) να ερευνηθούν σε βάθος οι λόγοι για τους οποίους κάποιοι γονείς δεν στέλνουν τα παιδιά τους σε ελληνικό σχολείο. Με την ίδρυση των 3 νέων μονάδων και τη σημαντική επένδυση που κάνουμε στη διαρκή επαγγελματική επιμόρφωση του προσωπικού και τη βελτίωση των προγραμμάτων μας, υλοποιούμε άμεσα τις δύο από τις τρείς αυτές προτάσεις της αναφοράς», συνέχισε ο Δρ. Ντάλλας.
Η Ελληνική Κοινότητα έχει σημαντική πρόσφατη εμπειρία σχετικά με την ίδρυση και οργάνωση νέων μονάδων από μηδενική βάση. Μόλις πριν 4 χρόνια ίδρυσε δύο νέες μονάδες στο CBD και στο Malvern East με στόχο την ικανοποίηση των αναγκών των παιδιών που χρησιμοποιούν την Ελληνική ως πρώτη γλώσσα και των οποίων οι οικογένειες είχαν μεταναστεύσει στην Αυστραλία με το ξεκίνημα της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα. Οι μονάδες αυτές αριθμούν σήμερα περί τους 300 μαθητές και συνεχίζουν να δέχονται νέες εγγραφές, καθώς η εισροή νέων μεταναστών από την Ελλάδα δεν έχει σταματήσει. 
Τον σχεδιασμό και την ανάπτυξη των νέων μονάδων έχει αναλάβει ο Τομέας Εκπαίδευσης της Ε.Κ.Μ. «Επιζητούμε τη στήριξη της ευρύτερης κοινότητας στην προσπάθεια αυτή. Όσοι γνωρίζουν οικογένειες με παιδιά σχολικής ηλικίας που ζουν στα προάστια αυτά, ας τους ενθαρρύνουν να επικοινωνήσουν με την Ελληνική Κοινότητα για περισσότερες πληροφορίες. Ας γίνουμε όλοι κοινωνοί της προσπάθειας αυτής και ας διαδώσουμε το νέο της ίδρυσης των καινούργιων μονάδων» πρόσθεσε ο κ. Μάνος Τζιμπραγός, υπεύθυνος του Τομέα Εκπαίδευσης και διευθυντής των σχολείων της Ε.Κ.Μ.
Παρά τη «μονογλωσσική νοοτροπία» που επικρατεί στη χώρα αυτή, η Ελληνική Κοινότητα Μελβούρνης εξακολουθεί να αγωνίζεται με πάθος για τη γλωσσομάθεια, και ιδιαίτερα για την εκμάθηση των κοινοτικών γλωσσών, και τη διατήρηση της πολιτιστικής ταυτότητας, καθώς εκτιμά ως ιδιαίτερα σημαντικά τα οφέλη που μπορεί να αποκομίσει ένα άτομο από την εκμάθηση μιας δεύτερης γλώσσας.
__________

Σάββατο, 23 Σεπτεμβρίου 2017

Ο καημός της ξενιτιάς

Μια νεομετανάστρια διηγείται την πρώτη της επίσκεψη στην Ελλάδα ως τουρίστρια
Η Σοφία ανάμεσα σε δυο αγαπημένους φίλους της στην Ελλάδα


Η Σοφία ανάμεσα σε δυο αγαπημένους φίλους της στην Ελλάδα



22 September 2017

ΘΕΟΔΩΡΑ ΜΑΙΟΥ *


Η αλήθεια είναι ότι αν δεν ανήκει κάποιος στους ανθρώπους εκείνους που -για οποιονδήποτε λόγο- πήραν μια ημέρα τη μεγάλη απόφαση να εγκαταλείψουν την πατρίδα στην οποία γεννήθηκαν και μεγάλωσαν, δύσκολα αντιλαμβάνεται αυτό που με τεράστια επιτυχία ερμήνευσε ο Στέλιος Καζαντζίδης στο παραδοσιακό ποντιακό τραγούδι, «Πατρίδα μ' αραεύω σε». Τον καημό της ξενιτιάς. 
«Επιστρέφοντας μετά από δύο χρόνια περίπου πίσω στην πατρίδα, όλα ήταν τόσο οικεία γύρω μου. Ένιωσα μια ζεστασιά να με περικλείει, όπως η αγκαλιά της μητέρας που αγκαλιάζει το παιδί της» λέει στον «Νέο Κόσμο» η νεομετανάστρια Σοφία Δημητρακοπούλου, η οποία πήρε, για οικογενειακούς λόγους, την μεγάλη απόφαση να μεταναστεύσει στην Αυστραλία. 
Όσοι από εμάς έφυγαν ξέρουν. 
Είναι δύσκολο να ξενιτεύεται κανείς. Πολύ δύσκολο. 
Είναι δύσκολο να ξεκινάει ένας άνθρωπος μια νέα ζωή σε ένα μέρος όπου δεν έχει κανένα παρελθόν. Κι ας του λένε κι ας ξέρει και ο ίδιος κι ας βλέπει, ότι εκεί τουλάχιστον ίσως να έχει ένα καλύτερο μέλλον. 
Είναι δύσκολο. Όποια κι αν είναι η νέα πατρίδα. Όποιος και αν είναι αυτός ο άνθρωπος. 
«Επέστρεψα σπίτι μου και ένιωσα όμορφα. Πολύ όμορφα. Ξαναβρέθηκα στο μέρος που γεννήθηκα και μεγάλωσα, στο μέρος όπου όλα είναι γνώριμα και οικεία. Εκεί που με περίμεναν οι δικοί μου άνθρωποι, αυτοί που αγαπώ και με αγαπούν» λέει η Σοφία, η οποία πέρασε το μεγαλύτερο μέρος του καλοκαιριού στην πατρίδα της, στην Πελοπόννησο και την αγαπημένη όλων, την μαγική Αθήνα. 
«Αντικρύζοντας τα πρόσωπα των δικών μου, έβλεπα την αγάπη τους για μένα, τη λαχτάρα τους να με αγκαλιάσουν και να με νιώσουν κοντά τους. Συναντώντας τυχαία φίλους και γνωστούς στο δρόμο και στα πανηγύρια του χωριού τον Αύγουστο, ειλικρινά με συγκινούσε το πώς αντιδρούσαν όταν με έβλεπαν ξαφνικά μπροστά τους όσοι δεν ήξεραν ότι είχα έρθει». 
Η Σοφία παραδέχεται ότι θεωρεί τον εαυτό της τυχερό που έχει τόσους πολλούς αγαπημένους ανθρώπους κοντά της και ότι όλος αυτός ο ενθουσιασμός την έκανε να σκεφτεί ότι, ίσως, η απόσταση να μην χωρίζει τους ανθρώπους. Ίσως τελικά, αυτή η απόσταση κάποιες φορές να τους ενώνει. 
«Τώρα σκέφτομαι διαφορετικά από ό,τι πριν φύγω για την Αυστραλία και νιώθω πιο Ελληνίδα από ποτέ. 
«Αναρωτιέμαι αν, τελικά, το να είσαι μακριά σε κάνει να εκτιμάς τον τόπο σου και τους ανθρώπους του περισσότερο, και ότι ενδεχομένως και η απουσία ενός ανθρώπου να κάνει και τους άλλους να τον εκτιμούν περισσότερο» λέει η Σοφία η οποία παραδέχεται πως κατά την διάρκεια της παραμονής της στην Ελλάδα υπέπεσε κι εκείνη στο έγκλημα των περισσότερων μεταναστών. 
Για τη σύγκριση μεταξύ Ελλάδας και Αυστραλίας, λέει: «Σίγουρα, η σύγκριση ήταν αναπόφευκτη. Η σκέψη δεν δαμάζεται και οφείλω να ομολογήσω ότι βρήκα αρκετές διαφορές όσον αφορά τις δύο χώρες, όπως, για παράδειγμα την έλλειψη της παιδείας μας στην οδήγηση, την έλλειψη πειθαρχίας και τάξης, πράγματα τα οποία δεν αντιλαμβανόμουν έως ένα βαθμό πρωτύτερα, αλλά αυτό που με ενθουσίασε περισσότερο ήταν η στροφή των νέων ανθρώπων σε σχέση με την επαγγελματική τους κατάρτιση και η συνειδητή επιλογή να εγκαταλείψουν την πρωτεύουσα, να επιστρέψουν στον τόπο τους και να ασχοληθούν με αγροτικές εργασίες, σε μια απέλπιδα προσπάθεια να ανταπεξέλθουν στις οικονομικές απαιτήσεις και δυσκολίες που επέφερε η κρίση. 
»Μένουν στον τόπο τους και απ' ό,τι φαίνεται για πολλούς η επιστροφή στην δική τους Ιθάκη ήταν θετική και ελπιδοφόρα για το μέλλον. 
»Είναι νέα παιδιά που επιμένουν και προσπαθούν και οφείλω να ομολογήσω ότι το πάθος τους αυτό και η αποφασιστικότητά τους με έκανε και μένα να ξανασκεφτώ αν θα μπορούσα κάποια στιγμή να επιστρέψω στην πατρίδα. Σίγουρα θα το ήθελα. 
»Ομολογώ ότι συγκινήθηκα γιατί είδα την ελληνική σπίθα στα μάτια τους να είναι ακόμα ζωντανή, είδα ότι παρά τις δυσκολίες, οι άνθρωποι αυτοί εξακολουθούν να δημιουργούν, να προσπαθούν και να ονειρεύονται. Αυτό δείχνει το μεγαλείο της ψυχής των Ελλήνων». 
ΣΤΑ ΞΕΝΑ ΕΙΜΑΙ ΕΛΛΗΝΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΞΕΝΟΣ
Παρ' ότι για πολλούς –κυρίως, παλιούς- μετανάστες ο στίχος αυτός του ποντιακού τραγουδιού περικλείει τον καημό της ξενιτιάς, οι νεομετανάστες δεν φαίνεται να το έχουν νιώσει ακόμα.
Ενδεχομένως, να βοηθάει σε αυτό και η τεχνολογία, η ψευδαίσθηση της αμεσότητας των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και, φυσικά, ο χρόνος και οι αποστάσεις που εκμηδενίζονται. 
«Δεν ένιωσα ξένη, όχι. Το αντίθετο θα έλεγα. Η επιστροφή μου στην Ελλάδα με έκανε να νιώσω περισσότερο Ελληνίδα, κι ας με φωνάζουν ήδη οι φίλοι μου, χαριτολογώντας, Αυστραλέζα. 
«Κάνοντας τον απολογισμό μου σήμερα, ομολογώ ότι με λυπεί που έφυγα και εγώ σαν ένα μεταναστευτικό χελιδόνι, αφήνοντας πίσω τη φωλιά μου, την πατρίδα μου και θα αναγκάζομαι στο εξής να την επισκέπτομαι ως τουρίστρια. 
«Αυτό είναι σίγουρα ένα συναίσθημα ανάμεικτο, σχεδόν χαρμολύπης θα έλεγα, αλλά εγώ κουβαλάω την Ελλάδα μέσα μου και πιστεύω πως πάντα, όπου κι αν είμαι, ό,τι κι αν κάνω, η φλόγα που έχω για την πατρίδα θα δυναμώνει ακόμα περισσότερο» καταλήγει η Σοφία.
___________